Sağlıklı Bir Yaşlılık Dönemi İçin Bu Taramaları İhmal Etmeyin

Yaşam müddetlerinin uzamasıyla birlikte 60 yaş ve üzerinde ferdî sıhhat taramalarının ehemmiyeti her geçen gün daha çok artıyor. Nizamlı check-up uygulamaları, kronik hastalıklardan kansere kadar birçok sıhhat probleminin daha başlangıç evresindeyken fark edilmesini sağlayabiliyor. Böylelikle birçok hastalık daha başlamadan önlenebiliyor ya da pratik bir halde tedavi edilebiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Geriatri (İleri Yaş Hastalıkları) Bölümü’nden Uz. Dr. Yıldıray Topçu, 60 ve üzeri yaştaki hastalar için check-up yaptırmanın ehemmiyeti hakkında bilgi verdi.

Yaşlılık bir hastalık değildir

Ülkemizde ve dünyada vakit ilerledikçe nüfusun yaş ortalaması ve toplum içindeki yaşlı bireylerin oranı artmaktadır. Yaşlılık bir hastalık değildir ancak yaşlanma ile birlikte birçok hastalığın sıklığı artmakta, rahatsızlıklar daha ağır seyretmekte, bireylerin diğerine bağımlı olma ve hastalıkların hayati riske yol açma ihtimali artmaktadır. Yaşlanma suratının herkese nazaran farklı oluşu, bireylerin sahip olduğu toplumsal dayanak ve mevcut kronik hastalıklarının çeşitliliği ileri yaştaki bireylerin şahsa özel kıymetlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Fiziksel, ruhsal ve toplumsal açıdan yeterli olmak için…

Check-up genel olarak ferdî sıhhat taramalarının yapılarak genel sıhhat durumunun korunmasını tabir etmektedir. Dünya Sıhhat Örgütü’ne nazaran sağlıklı olmak yalnızca rahatsızlıkların olmayışı değil, bir bütün olarak fizikî, ruhsal ve toplumsal açıdan güzel olma hali olarak açıklanır. Münasebetiyle şahısların sıhhat değerlendirmeleri bu açıdan ele alınmalıdır. Sağlıklı olmak uzun yaşamak manasına gelmese de, genel olarak sağlıklı bireyler daha uzun ve daha kaliteli bir ömür sürmektedir. Sigara içmek, gereğinden fazla kalori almak ve hareketsizlik üzere etkenlerin ön planda olduğu olumsuz bir hayat stili erken yaşta ölümlere ve sıhhatsiz yaşama sebep olabilmektedir.

Yaşam usulü değişiklikleri ile hastalıklar başlamadan önlenebiliyor

Sağlık taramaları hastalık yahut risk faktörlerini yakalayarak tedavi etmenin yanında hastalığın risk faktörlerinin de oluşmasını engelleyecek bir aktiflik içermelidir. Örneğin tansiyonu önerilen maksat kıymetlere ilaç tedavisi ile düşürülmüş bir hastanın olumsuz olay yaşama riski, tansiyonu denetim altında olmayan bir hastadan epey düşüktür. Ama tekrar de tansiyon hastalığına yakalanmış ve tansiyonu denetim altında olan bu hastanın, hiç tansiyon hastası olmamış bir hastadan neredeyse 2 kat fazla olumsuz olay yaşama riski vardır. Sıhhat taramalarında ömür usulü değişiklikleri teklifleri, kimi olumsuz olayların daha başlamadan önüne geçilmesine yardımcı olabilecektir. Tekrar depresyon, telaş, ekonomik durum ve toplumsal dayanak problemlerinin taranması, sıhhatin korunmasında belirleyici etmenlerdir. Yaşlanma ile bu meselelerin ve hastalıkların görülme sıklığının artması ve sonuçlarının daha önemli seyretmesi yaşlılarda sıhhat taramalarının kıymetini daha da artırmaktadır.

Check-up programları bireye özel oluşturulmalı

Sağlık taramalarına başvurmak için bireylerin rastgele bir hastalığının olması gerekmemektedir. Sıhhat taraması yaptırmak isteyen kişinin detaylı fizik muayenesi yapılmakta, hastalık geçmişi, evvelden ve artık kullandığı ilaçlar gözden geçirilmektedir. Kişinin yaşı, beklenen ömür mühleti ve hayat kaidelerine nazaran tarama programı oluşturulmaktadır. Check up taramasında tansiyon ölçümü üzere muayene bulguları ile diyabet (şeker hastalığı), kolesterol üzere kronik hastalıklar için yaşa uygun laboratuvar testleri yapılmaktadır. Bağırsak kanseri, göğüs kanseri, akciğer kanseri ve prostat kanseri taramaları yapılabilmektedir. Rahim ağzı kanseri taramalarında eksiklik olan bireyler, sıhhat denetimlerinin tamamlanması için ilgili branşlara yönlendirilmektedir. Risk altındaki bireyler için aşılama programı oluşturulmaktadır. Bir hastalık olan yahut riskini taşıyan şahıslar için ilaçlar gözden geçirilmekte, gereksiz ilaçlar kesilmekte ve gerekirse yeni ilaçlar eklenebilmektedir. Risk ve yaş faktörleri göz önüne alınarak osteoporoz (kemik erimesi) ve aort anevrizması (ana atar damar baloncuklanması) taramaları yapılabilmektedir.

Geriatrik sendromlar hayat kalitesini düşürüyor

Geriatri kısımları, kollayıcı hekimliği benimsemiş ve olağan rutin hasta değerlendirmelerine check-up uygulamalarını yerleştirmiş polikliniklerdir. Geriatri kısımlarında müracaat nedenine yönelik gerekli teşhis tedavi çalışmaları sonrasında kollayıcı hekimlik hizmetleri verilmektedir. Fizikî hastalıkların dışında hastalarda depresyon üzere ruhsal hastalıkların varlığı yahut hastanın toplumsal dayanak gereksinimi da irdelenmektedir. Tam olarak hastalık halinde tanımlanmayan ama bireylerin ömür kalitesini bozan düşme, idrar kaçırma, uyku bozuklukları, beslenme bozuklukları, unutkanlık, işitme ve görme bozuklukları üzere geriatrik sendromların taraması da yapılmaktadır.

60 yaş ve üzeri sıhhat taramaları “Geriatri Bölümleri”nde yapılabiliyor

Tüm 60-65 yaş üstü bireylerin beklenen ömür mühleti ve kırılganlıkları göz önünde bulundurularak, gereksiz iş yükü ve derde neden olabilecek, bireye fayda yerine ziyan getirebilecek testlerden uzak durularak sıhhat taramaları için geriatri (ileri yaş hastalıkları) polikliniklerinde değerlendirilmeleri gerekmektedir. Geriatri poliklinikleri sıhhat taramalarını içselleştirmiş, yaşlı bireylerin sıhhat taramaları için uygun ve muteber ünitelerdir.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı